Economische globalisering van Groot-Brittannië en India

Koloniale periode
De basis voor het Britse Wereldrijk werd in de 18e eeuw gelegd door overal in de wereld Britse handelsposten te stichten. De eerste koloniën, vestigingskoloniën, stonden rechtstreeks onder Britse bestuur. Via scheepsvaartwetten werd bepaald dat alle buitenlandse handel met haar koloniën moesten lopen via Engeland. Vanaf 1800 veranderde het handelskolonialisme in exploitatiekolonialisme. De kolonie werd uitgebuit en geëxploiteerd door het moederland (Groot-Brittannië). Deze verschuiving ontstond door de industrialisatie van Groot-Brittannië na de snelle bevolkingsgroei waardoor er een grote behoefte was aan grondstoffen en landbouwproducten. De koloniën werden ook als afzet- markt gebruikt voor de producten die in Groot-Brittannië werden geproduceerd. De koloniën werden onder politiek toezicht geplaats van het moederland.

Het Britse Rijk startte de eerste handelsactiviteiten met India door handelsposten te stichten. Vanaf 1785 veranderde de verhouding en werd India een exploitatiekolonie waardoor India onder het Britse bestuur kwam te vallen. Hierdoor ontstond er een centrum-periferiestructuur waarbij Groot-Brittannië het centrum was en het gebied bestuurde en India de periferie was die grondstoffen en agrarische producten leverde. Om dat in goede banen te laten leiden werden er in India plantages, mijnbouwbedrijven en havens opgericht. De invloed van de koloniale periode is terug te zien in de ontwikkeling van het spoorwegennet. Spoorlijnen naar het binnenland waren nodig om grondstoffen goedkoop naar de havens aan de kust te transporteren en om de Britse industrieproducten te verspreiden over India.

Dekolonisatie periode
|
Na het hoogtepunt in 1921 begon het Britse Rijk uiteen te vallen. De kosten van de Eerste Wereldoorlog waren hoog en het onderhouden van het Britse Rijk was niet langer te betalen. Het nationalisme (voorliefde voor het eigen land en het streven naar onafhankelijkheid) kwam op. De blanke koloniën werden als het eerst onafhankelijk. India werd na de Tweede Wereldoorlog onafhankelijk. Dit kwam doordat een deel van de Indiase bevolking zich af ging zetten tegen de Britten, omdat ze vonden dat Groot-Brittannië te weinig deed voor India.

Globalisering
Na het einde van Tweede Wereldoorlog namen mondiale processen in reikwijdte toe. Dankzij vooruitgang in de transporttechnologie en communicatietechnologie zijn de relatieve afstanden afgenomen. Vervoersmiddelen zijn de afgelopen eeuw steeds groter en sneller geworden.  Door schaalvergroting in de transportwereld zijn de transportkosten per eenheid product gedaald. Door de afname van relatieve afstanden kunnen we spreken van een wereld die kleiner is geworden. We noemen dit tijd-ruimtecompressie, het in elkaar persen van tijdsduur en afstand. Globalisering vindt plaats op cultureel, politiek en op economisch gebied. Onder economische globalisering verstaan we een toename van economische verbanden op wereldwijd niveau.

Ontwikkeling Groot-Brittannië
Groot-Brittannië was vanaf 1950 een industrieland. De industrialisatie begon vanaf 1800 waarbij de focus lag op kolenmijnbouw, ijzer- en staalindustrie, scheepsbouw en textielindustrie. Er ontstonden grote stedelijke gebieden doordat de arbeiders dichtbij de fabrieken moesten wonen. Na 1950 nam de industrialisatie af met als grote boosdoener globalisering. Dit kwam doordat de concurrentie toenam en er problemen ontstonden op de afzetmarkt. Dit kwam door  hoge arbeidskosten en verouderde fabrieken. Het gevolg was ingang zetting van de-industrialisatie waardoor grote groepen mensen werkloos raakten. De industrie verplaatste zich naar landen waar de productiekosten lager lagen. De Britse overheid besefte dat de industriële sector vervangen moest worden door de dienstensector. De oude industriegebieden moesten aantrekkelijk worden voor nieuwe soorten bedrijven. Industriegebieden kregen een opknapbeurt waarbij een goed bereikbaar centrum belangrijk was voor economische ontwikkeling. Na 1990 veranderde de economie door de komst van multinationale ondernemingen in Groot-Brittannië. Er werden voornamelijk investeringen gedaan in de hightechindustrie door landen als Verenigde Staten, Japan en Duitsland. Dit kwam doordat Groot-Brittannië aantrekkelijk was vanwege een gunstig belastingsysteem, Engelse taal en lagere loonkosten in vergelijking met andere EU-landen. Door globalisering veranderde Groot-Brittannië van een industrieland naar een diensteneconomie. In bron 1 zie je de verschuiving van de industriële sector naar dienstensector. Londen speelt een belangrijke rol in de zakelijke dienstverlening (banken en verzekeringen). Door deze zakelijke dienstverlening is Londen zeer aantrekkelijk voor multinationale ondernemingen. Londen heeft geprofiteerd van de toenemende internationale arbeidsverdeling als het gevolg van globalisering. Dit houdt in dat de verdeling van taken in de wereld tussen landen die grondstoffen en agrarische producten leveren en landen die hier met veel kennis industrieproducten van maken. Niet alle gebieden hebben voordeel behaald door globalisering. De noordelijke gebieden hebben in tegenstelling tot de zuidelijke gebieden te maken gehad met de afbrokkeling van de oude industrie die geleid heeft tot baanverlies en het vertrek van een deel van de bevolking. Hierdoor zijn de noordelijke gebieden minder ontwikkeld en economisch zwakker in vergelijking tot het zuiden.

  landbouw industrie diensten
1950 5 49 46
1973 4 43 53
2002 1 25 74
2008 1 19 80
2014 1 15 84

Bron 1: Procentuele beroepsbevolking van Groot-Brittannië naar sector.

Ontwikkeling India
India startte vanaf 1950 met import vervangende industrialisatie waarbij het producten ging maken die men anders moest invoeren. Dit gebeurde onder toezicht van  de overheid die bepaalde welke industrie ontwikkeld mocht worden en vaak eigenaar was. Er was sprake van een planeconomie waarbij de overheid staatsbedrijven probeerde te beschermen, door het invoeren van invoerrechten op buitenlandse producten. India focuste zich op de consumptiegoederenindustrie (voedingsmiddelen, kleding, leer), zware industrie (mijnbouw, ijzer- en staalindustrie en de chemische industrie) en informatietechnologie (machinebouw, autoproductie). Na 1990 werd de Indiase economie meer open en marktgericht, doordat India ging deelnemen aan globalisering. India veranderde door liberalisering in een markteconomie. Hierdoor kwam er een exportgerichte industrialisatie. Multinationale ondernemingen die wilden investeren in regio’s werden aangetrokken door de omvangrijke arbeidsmarkt, lage lonen, jonge goed opgeleide Engels sprekende mensen en doordat de overheid verschillende belastingvoordelen gaf. De overheid investeerde in het opzetten van Speciale Economische Zones (SEZ’s). Deze exportindustriezones hadden gunstige tarieven voor import en export en waren goed ingericht. De afhankelijkheid van de landbouw neemt af en de overheid zet in op diversificatie van de economie. Bron 2 laat zien dat het aantal mensen werkzaam in de landbouw afneemt en dat het aantal mensen werkzaam in de industrie is toegenomen. De laatste jaren groeien vooral de zakelijke diensten waarbij de IT-diensteverlening belangrijk is. Het gaat om het uitvoeren van diensten voor Amerikaanse en Europese bedrijven. De focus ligt op arbeidsintensieve bedrijfsadministratie (verwerking betalingen en salarissen) en callcenters. India is een groot land met een grote bevolking dat al jaren een forse economische groei kent. Economen voorspellen dat India in de toekomst tot de top van de wereldeconomie gaat behoren. Het economische succes hangt samen met de modernisering van de samenleving sinds 1990 en de groei van binnenlandse consumptie waardoor het land niet alleen afhankelijk is van de export. India heeft zich na de onafhankelijkheid ontwikkeld van een perifeer naar een semi-perifeer land.

  landbouw industrie diensten
1951 69 12 19
2009 52 14 34
2014 47 22 31

Bron 2: Procentuele beroepsbevolking van India naar sector.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s